بسمه تعالي دانشكده حقوق و علوم سياسي 

فهرست مطالب عنوان صفحه چكيده مبحث اول گفتار اول) فورس ماژور يا قوه قاهره گفتار دوم) شرايط ايجاد قوه قاهره يا فورس ماژور بند اول) مانع خارج از اقتدار متعهد باشد. بند دوم) مانع قابل پيش بيني نباشد . بند سوم) وقوع، تداوم و بروز آثار آن قابل پيش گيري نباشد (غيرقابل اجتناب) گفتار سوم) ناسازگاري قوه قاهره با تقصير متعهد گفتار چهارم) نوع کالا در ايجاد فورس ماژور بند اول) عين معين بند دوم ) كلي در معين بند سوم ) كلي مبحث دوم ) آثار فورس ماژور در کنوانسيون بيع بينالمللي گفتار اول) انحلال قرارداد يا سقوط تعهد: گفتار دوم)....

سيد مصطفي محقق داماد

قانون مدني در ماده 454 مقرر مي دارد:

«هرگاه مشتري مبيع را اجاره داده باشد و بيع فسخ شود، اجاره باطل نمي شود، مگر اينكه عدم تصرفات ناقله در عين و منفعت بر مشتري صريحاً يا ضمناً شرط شده باشد كه در اينصورت اجاره باطل است».

مفاد ماده فوق تحت عناوين زير مورد بررسي قرار مي گيرد: ...

«امانت» در لغت ضد خيانت، و به معناي اعتماد نمودن[1] و «ضمان» به معنايِ کفالت و ضامن شدن، و «وديعه» هر چيزي که به امانت در نزد ديگري سپرده شود، تا اين که از آن نگهداري کند.[2]
و در اصطلاح فقهي «امانت» در همان معناي لغوي استعمال شده، ولي در مواردِ فراواني به معناي ذيل، به کار رفته:
«امانت» دارايي و جنسي که به اذن مالک آن، (يا: به اذن شارع مقدس) در اختيار غير مالک آن قرار مي‌گيرد.[3]...

نگاهي به مساله حضانت در حقوق مدني

مقدمه :
همانگونه که بسياري از صاحب نظران بر اين امر متفق القول اند اساس جوامع ساده و درست را خانواده اي که بنيان سالم داشته باشد تشکيل مي دهند يعني تربيت خانواده هسته اوليه وشالوده جامعه بشري است. به همين جهت در تمامي جوامع دنيا قوانين ويژه اي جهت حمايت از اين نهاد عظيم اجتماعي وضع شده است...

حسین حاجیلو، دادیار دادسرای عمومی و انقلاب تکاب و کارشناس ارشد حقوق خصوصی  
 
یکی از مشکلاتی که امروزه در خرید و فروش املاک به وجود آمده و باعث ایجاد دعاوی بسیاری در دادگاهها شده، مشکل خرید و فروش املاکی است که در رهن بانک میباشد.
ماده 793 قانون مدنی بیان میدارد: راهن نمیتواند در رهن تصرفی کند که منافی حق مرتهن باشد؛ مگر به اذن مرتهن. نظر مشهور فقهای امامیه بر این است که تصرفات ناقل ملکیت از سوی راهن را در مورد رهن نافذ نمیداند.

توارث مسلمان و كافر  (

از مسائل مطرح شده در روابط مالى بين مسلمان و كافر، توارث مسلمان و كافر است كه در احكام ارث بيان مى‏گردد. ارث موجبات، حواجب و موانعى دارد. مقصود از موجب علتى است كه باعث مى‏شود شخصى از ديگرى ارث ببرد همچون نسب و سبب، مثلا سبب ارث بردن فرزند از پدر نسبت پدر و فرزندى است و يا ارث بردن زن و شوهر از يكديگر به سبب زوجيت است. به تعبير ديگر موجب همان علت مقتضى ارث است...

غلامرضا رضوانى
زمين موات جزء انفال است كه به خدا و رسول و پس از او به امام (ع) تعلّق دارد.

در اين مقاله بحث مى كنيم كه آيا زمين موات به وسيلهٌ احياء و آباد كردن به ملكيّت در مى آيد يا خير؟ در صورت اول آيا به زمينهايى كه در اصل موات بوده اند اختصاص دارد يا موات عارضى را نيز شامل مى شود؟ براى حصول ملكيّت آيا اذن امام شرط است يا نه؟ يا لازم است كه آباد كننده, امامى مذهب باشد يا اينكه مسلمان غير امامى يا كافر نيز مى تواند مالك شود؟

نگرشي برضمان درك مبيع در حقوق مدني ايران

سيد علي علوي قزويني

ديباچه
بي گمان، قانون مدني ايران در نظام حقوقي اين مرز و بوم از امتياز و اتقان چشمگيري برخوردار است، بگونه‏اي كه از بدو تصويب آن تاكنون به ندرت دستخوش تغييرات و تحولات قانونگذاري واقع شده است، و البته اين امر معلول عوامل گوناگوني است كه مهمترين آنها، انطباق اين قانون با اعتقادات جامعه و فرهنگ حاكم بر آن مي‏باشد. چرا كه نويسندگان قانون مدني، در تدوين اين مجموعه، به غير از قوانين اروپايي مانند فرانسه و سويس تا حد بسيار زيادي تحت تأثير مقررات فقهي و آراء فقهاي شيعه بوده‏اند تا جائي كه بسياري از عبارات اين قانون برگردان لفظ به لفظ عبارات فقهاي اماميه است، به ويژه آنكه به موجب اصل 11 متمم قانون اساسي سال 1325 ق (1285 ش، 1907 م) تصويب قوانين مخالف شرع اسلام و مذهب شيعه دوازده امامي ممنوع اعلام شده بود. از اينرو تلاش و سعي نويسندگان اين قانون بر اين بوده است كه هنگامي از مفاهيم حقوق خارجي بهره گرفته شود كه اين مفاهيم با مقررات حقوق اماميه سازگار و قابل انطباق باشد. ولي متأسفانه اين تلاش در همه زمينه‏ها موفق نبوده و ورود برخي مقررات حقوق خارجي در پيكره قانون مدني باعث نوعي ناهمگوني و احيانا تعارض ميان برخي مواد شده است....

تعهدآور بودن اراده يكجانبه نسبت به خود

سعيد بيگدلي

واژه هاي كليدي : اراده يكجانبه ،تعهد، عقد، ايقاع، عمل حقوقي، حاكميت اراده ...

تعريف عرف در دانش حقوق

[24]
شارع مقدس اسلام وضع نشده باشد، تعبير آورده اند(10)و ديگرگاه - چنان که از «ژولين» حقوق دان روم باستان نقل شده - در تعريف آن گفته اند: عرف و عادت ديرينه عبارت از حقوقي است که از آداب و سجاياي مردم پديد آمده و اثر قانون را دارد. (11).

برخي آن را آن گونه که در حقوق فرانسه از آن تعبير آورده مي شود، حکمي دانسته اند که در تمام مملکت يکسان بوده و يکسان نيز عمل مي شود. (12)در پاره اي ازنوشته هاي حقوقي آن را قواعدي دانسته اند که از پديده هاي اجتماع استخراج شده وبدون دخالت قانون گذار به صورت قاعده ي حقوقي در آمده است که البته در اين معنا جز قانون، ديگر منابع حقوق همچون رويه ي قضايي و قواعد ناشي از عقايدعلماي حقوق را نيز در برمي گيرد(13)و يا آن را عملي که اکثريت صنفي از اصناف ياطبقه اي از طبقات يا گروهي از يک اجتماع به طور مکرر انجام دهند و آن عمل مطابق با مصلحت نوعي آن صنف يا آن طبقه و گروه باشد، دانسته اند. (14)....

حقوق دانشي است برخواسته از توان انديشه انساني و در مسير نيروي تحليل گر مغز انسان تحول و تکامل يافته است. پس هرگز نبايد پذيرفت که دانش حقوق روزي  ساده و قابل فهم براي عموم گردد. بلعکس روز به روز عمق و دقت تحليلي حقوق افزوده مي گردد. تحقيق اينجانب هر چند با وجود زيادي گردآوري مباحث از کتب حقوقي مختلف و  مي باشد اما  پلان تفصيلي زيادي ندارد. اما از نظر بررسي نکات اصلي موضوع مورد نظر سعي و تلاش خود را در جمع آوري مطلب مورد نظر به عمل آورده ام. اميد است مورد توجه شما استاد گرانقدر قرار گيرد

.مال در اصطلاح حقوقي عبارت از هر چيزي که بتواند جز دارايي کسي بشمار آيد و قابل ارزيابي به پول باشد. و به بيان ساده تر مال چيزي است که بتوان آن را داد و ستد کرد. انواع مال که در قانون مدني مورد بحث قرار گرفته است عبارت است از اموال منقول, اموال مثلي,اموال قيمي, اموال عمومي, اموال مجهول المالک و مباحات....

اولاّ بطلان بیع کالی به کالی نه به جهت عدم قبض است . زیرا قبض به لحاظ رتبه ، متاّخر از اصل اعتبار وتاّ ثیر ایجاب وقبول است ولذا آن رادرامثال بیع صرف وسلم ،،شرط صحت،، دانسته اند .یعنی باوجود قبض وضمیمه آن به ایجاب وقبول ، بیع صرف یاسلم صحیح وموّثر می شود ودرصورت عدم تحقق آن آنچه به نام ایجاب وقبول انجام شده کان لم یکن محسوب خواهد شد. ولی درجایی که بیع فی حد نفسه بنابه دلائل دیگر نظیر اخبار یااجماع باطل است وجود وعدم قبض مطرح وموّثر نیست .

به عبارت دیگر حتی اگر بعد از انشاء بیع به نحو کالی به کالی، عملاّ عوضین یایکی از آ نها قبض بشود باز بیع باطل است . بیع صرف وسلم ، به خودی خود جایزند منتهی شرایطی دارن که ازجمله لزوم قبض است .به خلاف بیع کالی به کالی که بحث برسربطلان آن است نه شرایط صحت آن . درعبارت ماده نیز اشعار به این نکته هست ، آنجا که می گوید : ...

ممکن است صغيري داراي جد پدري متعدد باشد؛ يعني هم "جد ادني" (نزديک تر) و هم "جد اعلي" (دورتر) و به بيان ساده تر، هم پدر بزرگ (پدري) و هم پدر او زنده باشند. در اين صورت بايد ديد آيا مي‌توان يکي را بر ديگري مقدم شمرد؟...

ایفای ناروا

ایفای ناروا مرکب از دو واژه‎ی «ایفا» و «ناروا» است. ایفا در لغت مصدر باب «اِفعال» به معنای وفا کردن و حق کسی را تمام و کمال دادن آمده است.[1] ناروا نیز به معنای بدون حق و سبب قانونی بودن است. هرگاه شخصی بدون وجود حق و سبب قانونی مالی به دیگری بپردازد؛ این پرداخت، ایفای ناروا است.[2]در مقابل ایفا به‎طور صحیح در جایی معنا پیدا می‎کند که دینی وجود داشته باشد و شخصی به دیگری مدیون باشد و اقدام به پرداخت دینش بنماید. 

ایفای ناروا مرکب از دو واژه‎ی «ایفا» و «ناروا» است. ایفا در لغت مصدر باب «اِفعال» به معنای وفا کردن و حق کسی را تمام و کمال دادن آمده است.[1] ناروا نیز به معنای بدون حق و سبب قانونی بودن است. هرگاه شخصی بدون وجود حق و سبب قانونی مالی به دیگری بپردازد؛ این پرداخت، ایفای ناروا است.[2]در مقابل ایفا به‎طور صحیح در جایی معنا پیدا می‎کند که دینی وجود داشته باشد و شخصی به دیگری مدیون باشد و اقدام به پرداخت دینش بنماید...

وجه التزام

محمدامين وحداني نيا- کارشناس ارشد حقوق و مدرس دانشگاه

تعيين شرط کيفري در قراردادهاي حقوقي قابل دفاع است

خراسان جنوبي - مورخ سه‌شنبه 1390/02/27 شماره انتشار 17837

تعيين وجه التزام با شرط کيفري در قراردادهاي حقوقي صحيح و قابل دفاع است.

به گزارش «خراسان جنوبي»، در شوراي حل اختلاف استان پرونده اي مورد رسيدگي قرار گرفت که براساس آن کابينت سازي که نتوانسته بود به قرارداد خود با پيمانکار يک مجتمع مسکوني مبني بر ساخت کابينت واحدها در مدت معين عمل کند به پرداخت جريمه 2 ماه تاخير در کار محکوم شد.اين کابينت ساز گفت: از همان ابتدا که شروع به کار کردم  ...

 آثار اشتباه در موضوع معامله *

ليلا اسدي

انسان موجودي اجتماعي است و روابط گوناگون افراد با يكديگر از عناصر سازنده هر اجتماعي است. لازمه برطرف ساختن نيازهاي معيشتي افراد جامعه، برقراري روابط قراردادي و كوشش در جهت استحكام اين روابط است؛ بنابراين ضرورت وجود نظم تجاري اجتماع و استواري معاملات و قراردادهايي كه افراد جامعه منعقد مي‏سازند، ايجاب مي‏كند كه تا حد ممكن از مخدوش شدن و تزلزل عقود جلوگيري شود. از طرف ديگر رعايت حقوق افراد سازنده اجتماع و همچنين توجه به اصول و اركان تشكيل دهنده قراردادها و نيز حكم عقل و منطق حاكم بر جزء جزء روابط تجاري، دو مصلحت را در تضاد و تعارض با يكديگر قرار مي‏دهد: مصلحت لزوم حفظ روابط قراردادي و مصلحت حفظ حقوق افراد و عناصر تشكيل دهنده عقود.

 شرايطي كه قانونگزار براي اعتبار اعمال حقوقي طرف لازم دانسته كدام است؟ آيا شخص محجور و فاقد اهليت نيز مي‏تواند طرف معامله باشد؟ مواردي كه وكيل يا فضول يا نماينده قانوني شخص، مبادرت به انشاء عقد مي‏كند، طرف واقعي معامله چه شخصي است؟

 و اصولاً آنچه كه قانونگزار آن را معامله ناميده چه ماهيتي دارد و چگونه به وجود مي‏آيد و خصوصيات و اقسام آن كدام است و سرانجام شخص و شخصيت طرف معامله مورد تحليل قرار گرفته و پس از شناسايي اين مفاهيم از جهات مختلف، اثر شخص و شخصيت طرف معامله را در عقود بررسي مي‏كنيم و به بحث در خصوص اين موضوع مي‏پردازيم كه آيا اصولاً شخصيت در طرف عقد موثر است يا نه و اگر هست اشتباه در آن چه اثري در عقد دارد و نهايتاً تاثير زوال شخصيت طرف عقد در وضعيت معامله مورد بحث قرار مي‏گيرد.....

احکام فقهي حقوقي بيع 

معناي اصطلاحي: تمليک مال در برابر عوض معلوم را بيع مي­گويند.

ارکان عقد بيع

ايجاب و قبول

قرارداد بيع همانند ساير قراردادها نياز به ايجاب و قبول دارد. منظور از ايجاب و قبول، الفاظ و عباراتي است که با گفتن آن، طرفين عقد، اراده خود را به انعقاد بيع اعلام مي­دارند...