‌قانون اساسي معارف مصوب   9/8/1290 

 



‌قانون اساسي معارف
1329 قمري ‌مصوبه پنجشنبه دهم شهر ذيقعده


‌مطابق با نهم عقرب 1290
‌ماده 1 - مكتب و مدرسه عبارت است از تأسيساتي كه براي تربيت اخلاقي و علمي و بدني ابناء نوع دائر مي‌گردد.
‌ماده 2 - پروگرام مدارس و مكاتب از طرف وزارت معارف معين مي‌گردد و بايد در پروگرام حيثيت علمي و صنعتي و نشو و نماي بدني ملحوظ‌باشد.
‌ماده 3 - تعليمات ابتدائيه براي عموم ايرانيان اجباري است.
‌ماده 4 - طريق تحصيل آزاد است ليكن هر كس بايد آن اندازه از معلوماتي را كه دولت براي درجه ابتدايي معين نموده تحصيل كند.
‌ماده 5 - هر كس مكلف است اطفال خود را از سن هفت به تحصيل معلومات ابتدائيه وادارد اعم از اين كه در خانه باشد يا در مدرسه.
‌ماده 6 - در صورت لزوم طبي يا وجود مانع با اطلاع مأمورين معارف تأخير شروع در ارسال طفل به مكتب جايز است.
‌ماده 7 - ملل غير اسلامي در مدارس دولتي حق تقاضاي تحصيل مذهب خودشان را ندارند مجبور به تحصيل شرعيات اسلامي نيز نخواهند بود.
‌ماده 8 - مكاتب و مدارس بر دو قسمت است رسمي و غير رسمي:
‌رسمي آن است كه از طرف دولت داير شده باشد - غير رسمي آن است كه باني مخصوص داشته باشد.
‌ماده 9 - هر كس مدرسه غير رسمي افتتاح كند بايد به اطلاع دولت برساند.
‌ماده 10 - كسي كه مي‌خواهد مدرسه افتتاح كند بايد رعايت شرايط ذيل را بنمايد:
1 - مدير مدرسه كمتر از سي سال نبايد داشته باشد.
2 - بناي مدرسه را موافق ملاحظات حفظ‌الصحه كه از طرف وزارت معارف مقرر شده است فراهم نمايد.
3 - در مدارس ابتدايي مدير بايد داراي تصديقنامه تحصيلات مدارس متوسطه و در مدارس متوسطه داراي تصديق‌نامه تحصيلات عاليه باشد.
4 - مدير مدرسه بايد معروف به سوء عقيده و اخلاق و عادات ذميمه نبوده مرتكب جنحه و جنايتي نشده باشد و معلميني را هم كه انتخاب‌مي‌كند بايد علاوه بر شرايط مزبوره هر كدام در فن خود تصديق رسمي وزارت معارف را دارا باشند.
‌ماده 11 - هر كس در هر جا تحصيل كرده باشد تا در مقام امتحان رسمي بر نيامده است در مدارس رسمي دولتي پذيرفته نخواهد شد.
‌ماده 12 - مفتشين دولتي در كل مدارس و مكاتب رسمي و غير رسمي حق ورود و تفتيش دارند و هيچ مديري در هيچ موقعي حق مخالف ندارد.
‌ماده 13 - مدارسي كه از اموال اوقاف داير است نيز از حيث امور اخلاقي و حفظ صحتي و ترتيب تعليمات و امتحانات و غيرها تا اندازه كه با غرض‌واقف موافقت كند در تحت نظارت وزارت معارف است.
‌ماده 14 - وزارت معارف بايد تدريس كتبي را كه مضر به اخلاق و دين محصلين است ممنوع نمايد و كتبي كه از طرف وزارت معارف ممنوع شده‌باشد در هيچ مدرسه نبايد تدريس بشود.
‌ماده 15 - مدارس و مكاتب بر چهار نوع است:
1 - مكاتب ابتدايي دهكده.
2 - مكاتب ابتدايي بلدي.
3 - مدارس متوسطه.
4 - مدارس عاليه.
‌ماده 16 - هر يك از مكاتب و مدارس چهارگانه پروگرام مخصوص قانوني خواهد داشت و وزارت معارف مسئول اجراي آن پروگرام‌ها است.
‌ماده 17 - پروگرام مكاتب و مدارس ابتدائيه و متوسطه بايد تعليم واجبات ديني را به قدر لزوم شامل باشد.
‌ماده 18 - وزارت معارف ترتيب درجات و مراتب تحصيليه را معين نموده براي هر كدام امتحانات و تصديقنامه‌ها برقرار خواهد نمود كه دخول در‌خدمات دولتي موقوف به داشتن آن تصديقنامه‌ها خواهد بود.
‌ماده 19 - در هر ده و در هر محله از قصبات يكي مكتب ابتدايي دهكده داير مي‌شود.
‌ماده 20 - در شهرها بر حسب عده نفوس و حاجت اهالي و كفايت ماليه محليه يك يا چندين مدرسه ابتدايي و متوسطه داير خواهد شد.
‌ماده 21 - مدارس عاليه در تهران و در مراكز عمده داير خواهد شد.
‌ماده 22 - مخارج مدارس ابتداييه در قصبات و بلاد به عهده دولت و مخارج آنها از محل مالياتي كه در هر محل به موجب قانون برقرار مي‌شود‌پرداخته خواهد شد.
‌ماده 23 - مخارج مكاتب دهكده نيز بر عهده دولت و به موجب قانون از مالكين دهكده و اهالي دريافت خواهد شد.
‌ماده 24 - مخارج مدارس غير مجاني دولتي از محل حق‌التعليمي است كه از شاگردان اخذ مي‌شود و چنانچه كسري داشته باشد بر عهده دولت‌است.
‌ماده 25 - مكاتب و مدارس مجاني كه به خرج دولت اداره مي‌شود فقط براي تمتع اطفال فقرا و اشخاصي است كه رسماً عدم بضاعت آنها از طرف‌مأمورين رسمي محلي تصديق شده باشد.
‌ماده 26 - ابنيه متعلقه به مكاتب و مدارس و ساير متعلقات مدارس از منقول و غير منقول در تحت نظارت وزارت معارف است.
‌ماده 27 - قبول محصلين بي‌بضاعت در مدارس متوسطه و عاليه به طور مجاني به موجب قانون مخصوص خواهد بود.
‌ماده 28 - مجازات بدني در مكاتب و مدارس ممنوع است.