مشاوره حقوقی شماره ۲۹ (آثار ملی و باستانی و مالکیت فردی )
سلام
آقاي الف مالك قطعه زميني است كه بقاياي يك آتشكده در آن موجود است.اداره ميراث فرهنگي مدعي است كه اين آتشكده پلاك شده ولي هنوز ثبت نگرديده ودائما تاكيد ميكند كه مالكيت آقاي الف به قوت خود باقيست. سابقا از سوي اداره كل كتبا به آقاي الف اخطار گرديد كه از فلان حدود تجاوز نكند ولي در حال حاضر به حدود سابق الذكر خودشان پايبند نيستند و مدعي هستند كه اين حدود بايد گسترده تر شود.
حال سوال من اينست كه:
1- چه فايده اي برحفظ مالكيت آقاي الف نسبت به اثر مذكور مترتب است؟
2-آيا اداره ميراث فرهنگي موظف به خريد اثر مذكور هست يا خير؟
3-حدود آثار ملي بر اساس چه مقرراتي تعيين مي شود.؟
از اينكه در اولين فرصت ممكن پاسخ مي دهيد سپاسگذارم.موضوع تا حدي اضطراريست.
با سلام خدمت بازدید کننده محترم
پاسخ سوالات شما :نیازی با تاکیید اداره میراث فرهنگی بر مالکیت آقای الف نیست چرا که حدود و تصرف مالکانه ایشان برابر قانون است نه نظر اداره محترم میراث فرهنگی و نظر ایشان از باب تاکیداست.
((ماده پنجم - اشخاصي كه مالك يا متصرف مالي باشند كه در فهرست آثار ملي ثبت شده باشد ميتوانند حق مالكيت يا تصرف خود را حفظ كنندوليكن نبايد دولت را از اقداماتي كه براي حفاظت آثار ملي لازم ميداند ممانعت نمايند در صورتي كه عمليات دولت براي حفاظت مستلزم مخارجيشود دولت از مالك مطالبه عوض نخواهد نمود و اقدامات مزبور مالكيت مالك را متزلزل نخواهد كرد))
مهمترین فایده بر حفظ مالکیت آقای الف برقراری و استمرار حقوق مالکانه اعم از عین و منافع و حق همه گونه تصرف برابر ماده 30 قانون مدنی در ملک مذبور است.
اداره میراث فرهنگی به عنوان نهادی عمومی و در راستای حفظ آثار ملی و برابر ماده یک قانون حفظ آثار تاريخي و باستاني اقداماتی را قبل از تملک یا ثبت اثر مذکور به جهت جلوگیری از انهدام و خرابی وارد کردن به اثر باستانی انجام می دهد که از اقدامات مذکور می توان محدود کردن دامنه تصرف مالک و جلوگیری از احداث بنا و ... می باشد.
در خصوص سوال دومتان بربار قانون مدنی مواد 30و 38.35.31و 39 قانون مدنی و اماره تصرف آتشکده به تبع مالکیت زمین در حکم ملکیت صاحب زمین است هرچند احداث آن بوسیله و مصالح مالک فعلی و ماقبل از آن نباشد علت این حکم اماره تصرف و وضع ید مالک است.بنابر این میراث فرهنگی قواعدی را وضع نموده تا دامنه تصرف و اختیارات مالک به جهت جلوگیری از ورود خسارت به اثر باستانی محدود گردد و این محدودیت مشمول سلب مالکیت از مالک نخواهد بود بااین وجود میراث فرهنگی در صورت اقتضا برابر قانون خريد اراضي و ابنيه و تأسيسات براي حفظ آثار تاريخي و باستانيمصوب 1347.9.26
اقدام به تملک آتشکده با توافق مالک خواهد نمود.
حدود آثار ملی نیز برابر قوانین راجع به حفظ و ثبت آثار ملی و همچنین رویه ها و آیین نامه های دولتی است.
با تشکر :مسعود عرفانیان
{پ.ن :ممکن است رویه کنونی بر خلاف نظر بنده و یا قوانین موجود تغییر کرده باشد .بحث میراث فرهنگی و آثار ملی نیاز به تجربه و دانش مخصوص به خود است ولیکن با توجه به عمومیت مشاوره در وبلاگ تخصصی حقوق ایران و احترام به مخاطب مواردی را برای آگاهی شما عزیزان ارائه می نماییم.}
قوانین مربوطه:
ماده واحده - به وزارت فرهنگ اجازه داده ميشود علاوه بر آثار مشمول قانون حفظ آثار ملي مصوب آبان ماه 1309 آثار غير منقولي را كه از نظرتاريخي يا شئون ملي واجد اهميت باشد، صرف نظر از تاريخ ايجاد يا پيدايش آن با تصويب شوراي عالي فرهنگ و هنر در عداد آثار ملي مذكور درقانون مزبور به ثبت برساند. آثار مذكور در اين ماده مشمول كليه قوانين و مقررات مربوط به آثار ملي خواهد بود.
قانون خريد اراضي و ابنيه و تأسيسات براي حفظ آثار تاريخي و باستاني
مصوب 1347.9.26
ماده 1 - هرگاه براي حفظ آثار تاريخي و باستاني و تعمير و مرمت آنها و همچنين بهتر نماياندن آثار مزبور و انجام عمليات حفاري و بررسيهايباستاني احتياج به خريد اراضي و ابنيه و تأسيسات متعلق به افراد يا مؤسسات خصوصي باشد وزارت فرهنگ و هنر طبق مفاد اين قانون عمل ميكند.
ماده 2 - خريد اراضي و ابنيه و تأسيسات از طريق توافق صورت خواهد گرفت.
ماده 3 - هرگاه نسبت به بهاي اراضي و ابنيه و تأسيسات بين وزارت فرهنگ و هنر و مالك يا مالكان توافق حاصل نشود بهاي اراضي و ابنيه وتأسيسات مذكور به وسيله هيأتي مركب از وزير كشور - دادستان كل - مدير كل ثبت يا نمايندگان آنها با توجه به نظر كارشناسان تعيين خواهد شد وتصميم هيأت قطعي است و در اين مورد علاوه بر قيمت تعيين شده پنج درصد نيز اضافه پرداخت خواهد شد و هرگاه مالك در ملك مورد معامله ساكنباشد علاوه بر پنج درصد فوق ده درصد ديگر به قيمت تعيين شده افزوده خواهد شد و هرگاه محل اعاشه او منحصر به درآمد آن ملك باشد پانزده درصدقيمت تعيين شده نيز از اين بابت به او پرداخت خواهد گرديد.
ماده 5 - تصرف اراضي و ابنيه و تأسيسات قبل از پرداخت تمام قيمت و يا وجوهي كه در بندهاي فوق تعيين شده مجاز نيست مگر با رضايت فروشنده يا صاحب حق.
تبصره - در مواردي كه به تشخيص وزارت فرهنگ و هنر اقدامات فوري استحفاظي براي حفظ اراضي و ابنيه و تأسيسات مورد معامله ضروريباشد وزارت فرهنگ و هنر ميتواند قبل از پايان تشريفات خريد و تصرف به نحو مقتضي و در صورت لزوم با همكاري مأموران انتظامي اقداماتاستحفاظي به نحوي كه در آييننامه اجرايي اين قانون پيشبيني خواهد شد به عمل آورد.
قانون راجع به حفظ آثار ملي
مصوب 12 آبان ماه 1319
ماده اول - كليه آثار صنعتي و ابنيه و اماكني كه تا اختتام دوره سلسله زنديه در مملكت ايران احداث شده اعم از منقول و غير منقول با رعايت ماده13 اين قانون ميتوان جزء آثار ملي ايران محسوب داشت و در تحت حفاظت و نظارت دولت ميباشد.
ماده سوم - ثبت مال در فهرست آثار ملي پس از تشخيص و اجازه كتبي وزارت معارف خواهد بود وليكن ثبت مالي كه مالك خصوصي داشته باشدبايد قبلاً به مالك اخطار شود و قطعي نميشود مگر پس از آنكه به مالك اخطار و به اعتراض او اگر داشته باشد رسيدگي شده باشد و وظايف مقرره دراين قانون راجع به آثار ملي فقط پس از قطعي شدن ثبت بر عهده مالك تعلق خواهد گرفت.
ماده ششم - عمليات مفصله ذيل ممنوع و مرتكبين آن به موجب حكم محكمه قضايي به اداء پنجاه تومان الي هزار تومان جزاي نقدي محكومخواهند شد و به علاوه معادل خسارتي كه به واسطه عمل خود بر آثار ملي وارد ساختهاند ميتوان از ايشان اخذ نمود:
الف - منهدم كردن يا خرابي وارد آوردن به آثار ملي و مستور ساختن روي آنها به اندود و يا رنگ و رسم كردن نقوش و خطوط بر آنها.
ب - اقدام به عملياتي در مجاورت آثار ملي كه سبب تزلزل بنيان يا تغيير صورت آنها شود.
ج - تملك و معامله بدون اجازه دولت نسبت به مصالح و مواد متعلقه به ابنيه مذكوره در فهرست آثار ملي.
اقدام به مرمت و تجديد بنايي از آثار ملي كه در تصرف اشخاص باشد بايد با اجازه و تحت نظر دولت واقع شود و الا مجازاتهاي سابقالذكر ممكن استبه مرتكبتعلق گيرد.
جهت درخواست مشاوره حقوقی و طرح سوال حقوقی بر روی لینک زیر کلیک نمایید
برای مشاوره حقوقی کلیک نمایید