وبلاگ تخصصی حقوق ایران

انواع جبران خسارت بزه ديدگي

جبران خسارت يكي از اهداف عدالت كيفري مي باشد. جبران آثار بزه ديدگي شامل جبران خسارت پرداخت غرامت، اعاده وضع به سابق، اعاده حيثيت يا توان بخشي و تاوان است. سازوكار جبران به دوگونه رسمي و غير رسمي محقق مي شود. با توجه به اينكه بزه ديدگي انواع گوناگوني دارد، از اين رو متناسب با ماهيت و ويژگي هاي بزه، مي توان جبران خسارت را نيز طبقه بندي كرد. در باب جبران، نظريات و رويكردهاي متفاوتي وجود دارد كه در اينجا مي توان به برخي از اين خسارات اشاره نمود:

    
    1- خسارت زدايي از قربانيان برخي جرايم

    در اين زمينه بايد به قوانيني اشاره كرد كه امكان جبران خسارت قربانيان جرايمي را كه مباشر جرم ناشناخته يا معسر هستند، فراهم مي كند. چنانكه اشاره گشت اين امكان نخستين بار در چارچوب قانون ترميم خسارت قربانيان جرايم خشونت بار در سال1977 با ايجاد كميسيون جبران خسارت فراهم شده است. اين كميسيون در مركز هر استان تشكيل شده و از ويژگي دادگاه مدني برخوردار است. طبق قانون مذكور بزه ديده مي تواند بلافاصله پس از ارتكاب جرم مبلغي را به عنوان علي الحساب از كميسيون درخواست نمايد و در تمام موارد خواه مباشر جرم شناسايي شده يا خير حق مراجعه به كميسيون را خواهد داشت. البته كميسيون نيز پس از شناسايي مباشر جرم بابت مطالبه مبالغي كه به عنوان خسارت به بزه ديده پرداخت نموده است، مي تواند عليه بزهكار اقامه دعوي نمايد. 
    

    2- خسارت زدايي از قربانيان اقدام هاي تروريستي

    جبران خسارت قربانيان اقدام هاي تروريستي به وسيله صندوقي به نام صندوق «تضمين خسارت هاي قربانيان جرايم تروريستي و ساير جرايم» تامين مي گردد. اين صندوق داراي شخصيت حقوقي بوده و قائم مقام بزه ديده در مطالبه خسارت از مسئولان ورود خسارت محسوب مي گردد. اعتبار اين صندوق از طريق مشاركت هاي مردمي نظير جوايز يا دريافتي هاي بيمه دارايي در نزد بنگاه هاي بيمه تامين مي شود. قانون نهم سپتامبر 1986 جبران خسارت هاي جسماني را به طور كامل مي پذيرد. ولي خسارت هاي مادي و معنوي را از شمول قانون خارج مي سازد. همچنين مليت بزه ديده ملاك نبوده و كافي است بزه ديده، قرباني اقدام هاي تروريستي در سرزمين فرانسه شود.

    
    3- خسارت زدايي از قربانيان حوادث رانندگي