وبلاگ تخصصی حقوق ایران

با سلام و تشکر بخاطر مطالب آموزنده

براي ازدواج يک مهريه 2000 سکه اي براي اينجانب در نظر گرفته اند. با توجه به اينکه توانايي پرداخت يکجاي آنرا نخواهم داشت آيا مي توانم يک شرط ضمن عقد بگذارم و در آن شرايط پرداخت را خودم تعيين کنم يعني عند الاستطاعه بوده و پرداخت انهم بصورت قسطي ماهيانه يک سکه يا در حد 20درصد درامد ماهيانه من باشد باشد. ضمن اينکه در 5 سال اول فقط در حد 15 سکه قابل پرداخت است.

آيا امکان گذاشتن همچين شرطي وجود دارد؟

با سلام خدمت بازدید کننده محترم.

پاسخ شما :ضمن تاسف برای این فرهنگ اشتباه که میان خانواده های ما رواج یافته و بر این باور هستیم که مهریه سنگین سبب خوشبختی و تضمین و ... است  .در خصوص سوال باید عرض بکنم که در مهریه هر شرطی با توافق طرفین قابل اندراج است.منتها این شرط خود باید شرایطی داشته باشد فی المثل نامشروع و یا نامقدورنبوده و همچنین نفع عقلایی داشته باشد.ماده ۲۳۲ قانون مدنی .و یا شرط سبب جهل به مهر نگردد .

به عبارتی ماهیت مهریه شباهت به یک قرار داد مالی دارد که طرفین با آزادی اراده می توانند شرایط آن را در حدود قانون و عرف تعیین کنند .ماده ۱۰۸۰ قانون مدنی :تعیین مقدار مهر منوط به تراض طرفین است.  البته در مورد شما و بسیاری از آقایان دیگر و یا شاید خانم ها این شرایط و مقدار مهر را خانواده ها تعیین و به گونه ای تحمیل به طرفین می کنند .

در عقد نکاح دایم حتی می توان مهر را تعیین یا ذکر ننمود .البته این موضوع خللی به عقد وارد نمی کند وطرفین عقد نکاح می توانند پس از عقد مهریه را به تراضی تعیین نمایند و اگر قبل از توافق میان آنها نزدیکی واقع شود زوجه برابر  ماده ۱۰۸۷ قانون مدنی مستحق مهر المثل خواهد بود .اما اگر در نکاح موقت مهر تعیین نشود سبب بطلان عقد نکاح موقت میگردد.۱۰۹۵ قانون مدنی :در نکاح منقطع عدم مهر در عقد موجب بطلان است.

برای پرداخت مهریه می توان اجل تعیین و یا مدت و اقساطی قرار داد .ماده ۱۰۸۳ قانون مدنی

و اما در مورد سوال دیگرتان آیا می شود شرط کرد که  در 5 سال اول فقط در حد 15 سکه قابل پرداخت باشد.اگر منظور این است که بعد از ۵ سال الباقی سکه ها پرداخت خواهد شد صحیح است البته اگر خانم شما راضی با این شرط شوند اما اگر منظور این است که اگر در مدت ۵ سال نکاح منحل شد به هر علتی به طور مثال طلاق زن بیش از ۱۵ سکه دریافت نکند به نظر خالی از مناقشه نیست چرا که از یک سو برابر ماده ۱۰۸۲ زن به مجرد عقد مالک مهر می شود و از سوی دیگر چنین شرطی با مالکیت زن نسبت به مهر منافات دارد.البته می توانیم چنین شرطی را بدین گونه تفسیر کنیم که بخشی از مهر ۱۵ سکه نسبت به ۵ سال اول حال و قابل مطالبه است و الباقی مهر تا ۵ سال بعد از عقد موجل و شرط تعلیقی نسبت به استقرار آن در ملکیت زن قرار داده شده که در صورت عدم انحلال الباقی مهر در ملکیت زن مستقر می گردد.همانگونه که می دانیم تعلیق بر دو گونه است تعلیق بر ایجاد عقد و تعلیق بر انحلال عقد .و در این مثال تعلیق به عدم استقرار بخشی از مهر در نظر گرفته شده است. و یا به عبارتی دیگر و با کمی مسامحه بخشی از مهر منجز و بخش دیگر آن معلق است.ماده ۱۸۹ قانون مدنی.

نتیجه :به نظر بنده شروطی را که در سئوال ذکر نمودید قابل درج هستند البته در صورت رضایت همسر و احتمالا خانواده ایشان.امید وارم پاسخ خود را دریافت نموده باشید . 

با تشکر :مسعود عرفانیان